5 દેશો જ્યાં વિમુદ્રીકરણ નિષ્ફળ ગયું હતું

8 નવંબર 2016ની રાત્રે, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 500 અને 1000 રૂપિયાની નોટો પર પ્રતિબંધ જાહેર કર્યો ત્યારે સમગ્ર દેશમાં અફરાતફરી મચી ગઈ. આ નિર્ણયથી 86% ચલણી નોટો એકસાથે અમાન્ય થઈ ગઈ.

પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ભારત પહેલાં પણ અન્ય ઘણા દેશોએ મોટી નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો? જ્યાં વિમુદ્રીકરણના કારણે માત્ર દેશને જ નહીં, પણ સરકારને પણ મોટું નુકસાન થયું હતું.

ચાલો, આપણે તે 5 દેશો વિશે જાણીએ, જ્યાં વિમુદ્રીકરણ નિષ્ફળ ગયું હતું અને સરકારને માફી સુધી માંગવી પડી હતી:

1. ઉત્તર કોરિયા
   2010માં, કિમ જોંગ-ઇલ સરકારે મોટી નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. કાળાધન સામે લડવા માટે આ નિર્ણય લેવાયો, પરંતુ પરિણામે દેશમાં ખાદ્ય સંકટ ઊભો થયો. અંતે કિમ જોંગ-ઇલે જાહેરમાં માફી માંગવી પડી.

2. સોવિયત યુનિયન
   1991માં, મિખાઇલ ગોર્બાચોવે કાળાધન સામે લડવા માટે 50 અને 100 રુબલની નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. પરંતુ આ નિર્ણયથી દેશમાં મંદી આવી, અને અર્થવ્યવસ્થા ટૂટી પડી.

3. ઝૈર (Zaire)
   1990માં, તાનાશાહ મોબુતુ સેસે સેકોએ મોટી નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. પરિણામે, 1993 સુધીમાં મહિંગાઈ ખૂબ વધી ગઈ, અને ઝૈરની ચલણી કિંમત ડૉલરની તુલનામાં ઘટી ગઈ. 1997માં ગૃહયુદ્ધ બાદ મોબુતુ સરકારને સત્તા છોડવી પડી.

4. મ્યાનમાર (1982)
   1982માં, ઘાનાએ 50 સેડીની નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. આ નિર્ણયથી ગ્રામીણોને નોટ બદલવા માટે માઇલો ચાલવું પડતું. જ્યાં સુધી તેઓ બેંક પહોંચતા, ત્યાં સુધીમાં તેમની નોટો બેકાર થઈ ચુકી હતી.

5. નાઇજીરિયા
   ભ્રષ્ટાચાર સામે લડવા માટે, મુહમ્મદુ બુહારીની સૈન્ય સરકારે 1984માં નવી બેંક નોટો જારી કરી. પરંતુ આથી દેશની આર્થિક સ્થિતિ ખરાબ થઈ. બુહારી તે સમયે સત્તા ગુમાવી બેઠા હતા.